Ik ben afkomstig uit Zuid-Afrika, en sinds juli 2023 leerling-beeldhouwer bij Jean Bremers in Helvoirt. In Het Klaverblad van 9 juli 2025 las ik over een nieuw kunstwerk dat de route van station Vught naar Kamp Vught moet markeren. Beeldhouwer Saskia Stolz mag het uitvoeren. Kosten: 400.000 euro voor vijf beelden. Ongetwijfeld wordt het een indrukwekkend werk. Maar de manier van financieren roept vragen op.
Een bron bij Het Noordbrabants Museum vertelde me onlangs dat er jaarlijks ongeveer 2.500 kunststudenten afstuderen in Nederland, terwijl er slechts zo’n 100 kunnen leven van hun kunst. Reken mee: in 20 jaar komen er 50.000 bij, met nog steeds maar 100 die het redden. Bremers is een van die 100. Hij heeft musea en gemeentelijke opdrachten niet nodig, dankzij particuliere klanten die weten kwaliteitswerk voor een eerlijke prijs bij hem te vinden. Maar hij wijst erop dat hoge gemeentelijke budgetten zoals laatst vermeld in Het Klaverblad, mensen doen geloven dat brons (of kunst in het algemeen) onbetaalbaar is, terwijl dat niet zo hoeft te zijn.
Ter vergelijking: twee jaar geleden kocht de directie van Huawei 22 beelden voor de helft van dat bedrag. Die gingen op een vrachtwagen naar China. Nog een voorbeeld: De Slag van Lekkerbeetje op de Loonsebaan kostte 30 000 euro, alles inbegrepen. Maar de gewone burger ziet een getal als 400.000 euro en denkt meteen: dat kan ik nooit betalen. “De gemiddelde Nederlander haakt af bij zulke bedragen”, zegt Bremers. De Chinezen weten duidelijk een goede deal te waarderen. Jammer dat de Nederlandse gemeentelijke overheid dat niet lijkt te zien”.
Bremers wil dat kunst voor iedereen toegankelijk is. En hij heeft het gevoel dat de overheid hem mijdt omdat hij niet duur genoeg is.
“Gemeenten maken hun budget op bij één kunstenaar, terwijl dat geld ook verdeeld kan worden zodat meer collega’s werk krijgen. Zó gebruik je nog steeds het hele budget. Een betere verdeling zou de kunstwereld veel breder dragen.”
“We leiden jaarlijks duizenden kunstenaars op, maar laten hen los in een samenleving waarin ze het nauwelijks kunnen redden. Dat is niet alleen wreed, het is ook kapitaalvernietiging.” In een socialistische regering voelt de kunstfinanciering allesbehalve sociaal.
Kunst wordt gezien als luxe, en in tijden van crisis is luxe het eerste wat verdwijnt. Maar kunnen wij ons die houding nog wel veroorloven? Want zonder kunst verarmt een samenleving sneller dan we denken.
Ruth Prinsloo
Het Klaverblad Gratis weekblad voor Vught, Cromvoirt en Helvoirt