Patisserie De Rouw

Vughtse politiek: Zoveel mogelijk lokaal eigendom van ‘energieopwek’

De Vughtse commissie ‘Ruimte’, die donderdag 28 mei debatteerde over de Regionale Energie Strategie’ (RES), pleitte unaniem voor zoveel mogelijk lokaal eigendom van de windturbines en of velden met zonnepanelen die er in de komende jaren voor moeten zorgen dat Vught en Helvoirt in hun eigen energiebehoefte kunnen voorzien. Daarnaast werd het college opgeroepen er alles aan te doen om de inwoners mee te nemen bij het realiseren van de doeleinden van het RES. Kortom heel veel energie steken in communicatie en participatie.

De RES-opgave voor Vught en Helvoirt is duidelijk: 50 miljoen KWh grootschalig stroom produceren via windturbines of velden met zonnepanelen en 11 % besparen op elektriciteit en warmte in vergelijking met 2017. Dat besparen kan door het isoleren van woningen, zuinigere apparaten aanschaffen en het plaatsen van zonnepanelen op het eigen dak. Een moderne windmolen van 140 meter ashoogte, 208 meter tiphoogte en een rotorwijdte van 136 meter zoals die staan langs de A15 in de buurt van Waardenburg leveren per jaar zo’n 15 miljoen KWh. Daar zou je er dus 3 of 4 van moeten kunnen plaatsen. Om dezelfde hoeveelheid stroom op te wekken via velden met zonnepanelen moet je ongeveer 50 ha vol zetten. Zonnepanelen leveren globaal zo’n 1 miljoen KWh per ha op.

Snel aan de gang
Over dit belangrijke onderwerp, waar iedere inwoner in de komende 10 jaar mee te maken krijgt waren er dit keer slechts twee insprekers. Arno van der Laan van VET Vught wees erop dat de Vughtse opgave fors is en dat de tijd erg krap is. Immers de procedures zijn lang en daarom zou alles vóór 2025 vergunt moeten zijn, om op tijd klaar te zijn. Ook vindt hij dat er goed samengewerkt moet worden tussen burgers, bedrijven en gemeente omdat alle kennis nodig is om tot een optimaal resultaat te komen. Van der Laan drong er bij de raadsleden op aan dat ze ervoor gaan zorgen dat er duidelijke kaders worden vastgesteld voor de participatie. Hij zou ook graag zien dat de gemeente de regie neemt en een stimulerende rol speelt. “Je kunt wel zeggen: alle betrokken partijen zijn verantwoordelijk, maar dan voelt waarschijnlijk niemand zich echt verantwoordelijk.”

Net als van der Laan pleitte ook Geert van der Schoot voor lokaal eigendom van de windturbines en/of velden met zonnepanelen. Hij ziet het liefst dat er, verdeeld over Vught, Helvoirt en Cromvoirt in totaal 6 wijkgebonden coöperaties worden opgezet om zo het lokale participatie en eigendom te waarborgen.

Méér dan 50% lokaal eigendom
Het RES-bod van de regio kan, gezien de discussie in de commissie, rekenen op unanieme steun van de raadsfracties. Wel overwegen enkele fracties tijdens de raadsvergadering met een motie te komen. Ton van der Vossen (PvdA-GL) had er moeite mee dat in het concept het opwekken van energie op plek 1 staat en besparen op 2. “Dat had ik liever andersom gezien.” Ook vindt hij het zorgelijk dat biomassa nog in het RES wordt genoemd. Verder riep hij het college op de ambitie te tonen om al in 2026 grotere opwek gerealiseerd te hebben. Daarnaast ziet hij het liefst dat in Vught wordt gestreefd naar 100% lokaal eigendom van de opwekmiddelen, als stip op de horizon. De meeste fracties waren het met hem eens dat 50% lokaal eigendom wel het minimum is en dat er ingezet moet worden op méér.

Snel burgers betrekken
Volgens Dianne Schellekens (D66) staat de hele Regionale Energie Strategie nog heel ver van de inwoners af. Ze riep het college op zo snel mogelijk met alle stakeholders in gesprek te gaan, alle huishoudens krijgen hiermee te maken. “Over 10 jaar moeten we al een hele stap hebben gezet.” Haar partij maakt zich zorgen over de burgerparticipatie rond de RES, die door de coronaperikelen achterop is geraakt. Ze vroeg zich af of er nog voor de gemeenteraadsverkiezingen op dat gebied een slag geslagen kan worden. Ze vroeg ook inwoners van Helvoirt bij het project te betrekken. “Er zijn in Helvoirt al prachtige initiatieven o.a. van Duurzame Energie Haaren (DEH)” Schellekens vroeg ook om samenwerking met omliggende gemeenten. Ze vreest dat zonder coördinatie alle gemeenten de grootschalige opwek rond hun gemeentegrenzen gaan realiseren.

Bregje Peijnenburg (GB) vindt ook dat meedenkers uit de bevolking hard nodig zijn om het proces goed te laten verlopen. Ze wees erop dat ondernemers veel willen doen, maar dat ze vaak verzekeringstechnisch tegen grote problemen oplopen. Dat is een probleem wat landelijk opgepakt zou moeten worden. Voor Koen van Dinther (VVD) is het concept RES een hamerstuk. Voor de VVD hoeft de doelstelling van minimaal 50% lokale eigendom niet opgehoogd te worden. “Als we 100% als doel stellen en we komen uit op 75%, dan valt het weer tegen! Laten we snel met de uitwerking aan de slag gaan.” Suzanne van Wiggen (SP) voorzag een groot probleem met participatie. Volgens haar is gebleken dat communicatiestrategie niet het sterkste punt is van de gemeente Vught.

Helvoirt betrekken
Wethouder Toine van de Ven vertelde dat de gesprekken met de inwoners, die op de agenda stonden voor maart en april, de mist ingegaan zijn door de coronamaatregelen. Dat geldt ook voor de geplande grote enquête die voor juni op de rol stond. Er wordt nu gekeken hoe dit opgelost kan worden. “We moeten kijken wat we gaan doen. Desnoods 10 avonden in juni met 30 man in een zaal of na 1 juli met grotere gezelschappen.” De wethouder zag moeilijkheden rond het nu al betrekken van inwoners van Helvoirt bij de communicatie over de RES: “We hebben met het gemeentebestuur van Haaren afgesproken niet rechtstreeks met de inwoners van Helvoirt te communiceren zolang Haaren nog een zelfstandige gemeente is. Wij kunnen dus géén bijeenkomst in Helvoirt organiseren. Bovendien loopt de gemeente Haaren ver vooruit op ons op dit gebied. Mijn collega in Haaren is heel enthousiast over hun aanpak.” Dianne Schellekens (D66) en Yvonne Vos (CDA), die hadden aangedrongen op het betrekken van de inwoners van Helvoirt, bleven bij hun standpunt dat alle toekomstige inwoners van Vught zo snel mogelijk bij de Energie Strategie betrokken moeten worden.

Alle inwoners laten profiteren
Van de Ven was het eens met de commissieleden dat de gemeente de regie moet hebben omdat ze verantwoordelijk is voor het halen van de doelstelling: “Maar we kunnen het niet zelf doen, want het raakt de inwoners in hun huis en leefomgeving.” Van de Ven was het ook eens met de stelling dat het mooi zou zijn als 100% van de opwekking in handen van de bevolking komt, maar wees erop dat er dan miljoenen door de inwoners geïnvesteerd moet worden. “Als we zelf een energievisie opstellen, kunnen we daarin het percentage vastleggen.”

Suzanne van Wiggen (SP) wees erop dat er inwoners zijn die niet de financiële middelen hebben om te investeren en dat ze bang is dat straks alléén mensen met voldoende geld kunnen meeprofiteren. Volgens de wethouder wordt er landelijk over gediscussieerd hoe dit probleem kan worden aangepakt, maar hij noemde wel een mogelijke oplossing: “We zouden mogelijk als gemeente kunnen investeren voor die inwoners.”

Kijk ook bij

Informatieve bijeenkomsten ‘Loslaten en nalaten’ op 29 september in gebouw Kropholler

Op dinsdag 29 september zullen in het imposante gebouw Kropholler aan Mariaplein 9 te Vught …