Schenking aan NM Kamp Vught: bijzonder portret in kleur

Portret Willy la Croix door W. Adolf (collectie Nationaal Monument Kamp Vught. (Foto: Jan van de Ven)

De man op de tekening kijkt de lezer doordringend aan. Het is een portret van Willy la Croix dat in Kamp Vught is gemaakt – bijzonder, omdat de tekening in kleur is. Onlangs schonk zijn kleindochter het portret aan Nationaal Monument Kamp Vught. Haar opa Willy la Croix is in Kamp Vught geportretteerd door W. Adolf; rechtsonder ziet u zijn signatuur. De kleurenportretten van W. Adolf onderscheiden zich van andere portretten die bekend zijn uit Kamp Vught omdat die in zwart-wit zijn uitgevoerd.

Architect Willy la Croix (1906-1944) was vanaf het begin van de oorlog als communist betrokken bij het verzet tegen de bezetter. In april 1942 wordt hij met zijn vrouw Grethe opgepakt en opgesloten in het Huis van Bewaring in Amsterdam. Grethe komt na zes weken vrij, maar Willy wordt in juni 1942 overgebracht naar Kamp Amersfoort. In maart 1943 komt hij in Kamp Vught aan. Met de laatste transporten gaat hij op 5 of 6 september 1944 naar Kamp Sachsenhausen in Duitsland. Componist Marius Flothuis vertelde over Willy: “Hij heeft goed voor me gezorgd, toen we met het laatste transport naar Sachsenhausen gingen. Hij werkte in het kampziekenhuis als ‘Sanitäter’. Daar had hij een hoeveelheid medicijnen verzameld. Ik was er beroerd aan toe, maar dankzij de medicijnen die ik van hem kreeg, heb ik het transport overleefd. Kort na aankomst werd hij ziek en is hij gestorven.” La Croix overlijdt in het commando van de Heinkel-Werken in Oranienburg.

Emotionele waarde
Het portret siert de omslag van het boek Kamp Vught 1943-1944: in gevangenschap getekend. Oud-gevangene Tineke Wibaut-Guilonard ontwikkelde met andere bestuursleden van de Stichting Vriendenkring Nationaal Monument Vught in 1995 een expositie met 46 authentieke portretten en het gelijknamige boek, dat alleen nog antiquarisch verkrijgbaar is.
Tineke Wibaut schreef in het boek: “Portretten met een zeer grote emotionele waarde, een levensteken vaak voor vrouw en kinderen thuis. (…) Soms lukte het om de tekeningen het kamp uit te krijgen. Soms werden ze ontdekt en door de bewaking in stukken gescheurd, of ze raakten zoek in de chaos van een transport. Zeker is dat maar een klein deel van alle getekende portretten boven water is gekomen en door ons kan worden tentoongesteld.”

Kunstenaars
Kunstenaars zoals Johan van Zweden, Frits van Hall, Reinhart Dozy, Chris Lebeau en andere gevangenen werden vaak tewerkgesteld bij het Philips-Kommando, waar zij werkten op de ‘tekenkamer’. Wibaut: “Naast de opdrachten die ze van Philips krijgen blijft het portretteren van medegevangenen een uitstekende afleiding. Bezig zijn op je vakgebied, op die manier is het leven in het concentratiekamp Vught wel vol te houden.” Johan van Zweden wist een eigen atelier te regelen. “In een lege barak kreeg ik toen de voorste ruimte met twee ramen en als ik wat nodig had, dan mocht ik gaan zoeken in de barak waar alle gestolen goederen van joden lagen. Daar heb ik een complete atelierinventaris uitgesleept”, vertelde hij na de oorlog in een interview.

Oproep

Nog altijd duiken bijzondere objecten uit de Tweede Wereldoorlog op. Bij een verhuizing, bij de sloop van een woning of bij het opruimen van een zolder. Variërend van een stapeltje brieven tot foto’s, films, dagboeken, documenten of voorwerpen. Hebt u documenten (dagboeken, foto’s, correspondentie, etc.) afkomstig uit Kamp Vught? Wilt u dan een bericht over het object, indien mogelijk met foto, sturen naar info@nmkampvught.nl t.a.v. Brigitte de Kok?

Kijk ook bij

Nieuwe website over 2e feministische golf in Brabant

Velen zullen zich de ludieke en mediagenieke actie ‘Baas in eigen buik’ nog herinneren waarmee …