Links: reliëf bij de deur van het Patronaat, 1981. Rechts: entree Jeugdhuis Rozenoord, 1981 (Foto's: Henk Smeets)

Ontheemd erfgoed (1) – Reliëfs van het Patronaat

In Vught wordt veel gebouwd. Vaak betekent dit, dat oude gebouwen worden gesloopt om nieuwbouw mogelijk te maken. Ook kunstwerken verdwijnen daardoor uit beeld. Soms worden ze herplaatst, maar soms ook verdwijnen ze naar de vuilstort. In deze rubriek vertellen we over een aantal kunstwerken die van hun plaats werden gehaald en wat ermee is gebeurd.

Reliëfs van het Patronaat
In 1884 werd in Vught aan de Heuvel (al snel omgedoopt tot Heilig Hartplein) de Sint-Petruskerk gebouwd. Daar omheen ontstonden diverse kerkelijke instellingen. In 1905 werd het Patronaat gebouwd, het parochiehuis van de Petrusparochie. Het gebouw had twee vleugels, één in de Vliertstraat en één in de Sint-Elisabethstraat. In 1923 werd de vleugel in laatstgenoemde straat verlengd en voorzien van een nieuwe ingang. Boven deze ingang bevonden zich in de muur twee reliëfs: klassieke maskers met de vermelding ‘Anno 1923’, het bouwjaar. Jarenlang bood het Patronaat huisvesting aan allerlei vormen van jeugdwerk, kunst en cultuur. Ook de Openbare bibliotheek was er van 1963 tot 1984 gevestigd met een eigen ingang op de hoek van de Vliertstraat. In 1995 werd het Patronaat vervangen door Vliertstate, een appartementencomplex van de Charlotte van Beuningenstichting. Het oude gebouw werd gesloopt. Vooraf was met de gemeente afgesproken dat de reliëfs voorzichtig zouden worden verwijderd en op de gemeentewerf zouden worden opgeslagen in afwachting van herbestemming. Dat gebeurde, uitgezonderd de herbestemming. De jaren verstreken en het personeel van de gemeentewerf wisselde. Totdat niemand meer wist waar die brokken rode steen voor dienden. Uiteindelijk werden ze weggegooid. Dat lot dreigt voor meer kunst uit gesloopte panden. Daarom zou het goed zijn als bij bouwvergunningen standaard een bepaling wordt opgenomen dat voor kunst die onderdeel is van onroerend goed een herbestemming wordt toegezegd. Primair in de nieuwbouw ter plaatse en als dat niet kan, op een andere locatie. Zo kunnen reliëfs, muurschilderingen, beeldhouwwerken en glas-in-loodramen worden behouden.

Henk Smeets

Kijk ook bij

Foto-expositie ‘KNIL & Maluku’ in Barak 1B vanaf 9 juli

Voor de foto-expositie ‘KNIL & Maluku’ portretteerde Ton Toemen een aantal oud-militairen van het Koninklijk …