Illustratie animatie door Aimée de Jongh (foto: Jan van de Ven)

‘Ontbrekende beelden’ voor NM Kamp Vught

Klik op de foto voor grotere weergave (foto: Jan van de Ven)

Voor de nieuwe vaste expositie van Nationaal Monument Kamp Vught maakte Aimée de Jongh diverse illustraties. In november 2019 opende de koning het vernieuwde museum, dat vorig jaar helaas veel minder bezoekers kon ontvangen vanwege de coronamaatregelen. Het museum is weer te bezoeken vanaf 10 februari (onder voorbehoud). Daarom hier: het verhaal achter de illustraties in de vaste expositie.

Hoewel Aimée ook animaties maakt en kinderboeken illustreert, noemt zij zich striptekenaar; daar ligt haar hart. Als kind tekende ze altijd en overal. Kamp Vught was Aimée niet onbekend. Met school is ze er verschillende keren geweest en het bezoek maakte altijd veel indruk. Ze heeft dan ook niet lang geaarzeld of ze deze opdracht zou aannemen.

Research
De illustraties die zij maakte voor de expositie, zijn gebaseerd op de gebeurtenissen in het kamp waar géén foto’s van zijn. Fotograferen was strikt verboden in het kamp; daarom zijn er nihil foto’s uit de concentratiekamptijd. De illustraties zijn niet alleen een aanvulling op de foto’s, maar moeten historisch verantwoord zijn. Dit betekende van tevoren uitgebreid research doen, beelden van het kamp zoeken en veel vragen stellen aan de medewerkers: “Waarom heeft de ene gevangene wel een rode driehoek op zijn pak en de andere niet, waarom dragen sommige vrouwen zakdoeken op het hoofd, welk nummer moet ik op de bunker zetten?” Het beeld moet kloppen; dat betekende overleg met de medewerker educatie Cecile Post. Aimée begon met tekenen en aan de hand van deze schetsen werden de illustraties verbeterd en waarheidsgetrouwer. Zo kwamen uiteindelijk de definitieve illustraties tot stand.

Realistisch tekenen
Aimée noemt het kenmerkend dat medewerkers van musea je heel veel kunnen vertellen van de geschiedenis van het tentoongestelde, maar dat zij zelf meer is ingesteld op het visuele. “Zo moest ik bijvoorbeeld weten welke kleur de klompen hadden die de gevangenen aan hadden. Op oude foto’s kun je dat niet zien, die zijn nu eenmaal zwart-wit.”
Realistisch tekenen wordt steeds belangrijker voor Aimée en het is ook het gebied waar ze zich steeds meer op gaat toeleggen. “Ik begon ooit met stripfiguurtjes die fictief waren, maar ik ga me meer toeleggen op strips die de realiteit weergeven.”
Deze manier van werken ligt haar, zeker sinds ze in het Griekse kamp Moria de vluchtelingen heeft geïnterviewd en hun verhaal heeft opgeschreven en getekend. “Voor mij was dit de ommezwaai in mijn werk.”
Nog altijd maakt een bezoek aan het museum indruk op haar. “De tentoonstelling is informatief, maar in de gebouwen wordt het zó echt, daar loop ik in de voetstappen van de gevangenen, daar zie ik de bedden waar ze op lagen. Ik heb verschillende keren voor cel 115 gestaan; iedere keer emotioneert dat me.”

Zeggingskracht
Kamp Vught laat haar niet los. Ze is door het tijdschrift Vrij Nederland gevraagd een stripverhaal te maken over vrijheid. In het verhaal heeft ze het verhaal van het bunkerdrama in Kamp Vught verwerkt. “Het bunkerdrama heeft alles te maken met vrijheid, het gaat over gevangenschap, maar ook over solidariteit.”
Ideeën heeft ze genoeg: een stripboek over de stem van Kate Bush, maar ook een beeldverhaal over de jaren dertig in het zuiden van Amerika. “Er is aandacht in Nederland voor strips, maar we moeten ook wat af van de Donald Duck-cultuur, strips kunnen zoveel meer zeggen.”

Kijk ook bij

Online reis met theatermakers Novalis naar Tanzania

Ondanks dat er niet gereisd mag worden, vond er op 15 en 18 februari een …