Historische wagons komen aan op plek van bestemming

Op 24 februari worden twee historische goederenwagons van het type ‘Oppeln’ geplaatst nabij Nationaal Monument Kamp Vught. De wagons worden geplaatst op het voormalige tracé van de kampspoorlijn die in 1944 werd aangelegd voor het vervoer van te slopen vliegtuigen.

Parallel aan de Lunettenlaan wordt een wandelpad aangelegd. De goederenwagons – wereldwijd iconisch symbool van vervolging en deportatie tijdens de Tweede Wereldoorlog – zullen als blikvanger het historische landschap rond NM Kamp Vught markeren. Zij staan ook voor de vele indringende verhalen die op deze plek te vertellen zijn. De plaatsing vormt het startsein van een meerjarenplan om de beladen geschiedenis in de omgeving van het herinneringscentrum zichtbaar te maken.

Kampspoorlijn
Eind 1943 was de Duitse bezetter op zoek naar een goede locatie voor een vliegtuigsloperij. Vliegtuigschroot kon opnieuw gebruikt worden in de oorlogsindustrie. In en rond concentratiekamp Vught was voldoende ruimte om een sloperij in te richten. Een spoorlijn was nodig om het zware materieel aan te voeren. Gevangenen moesten het spoortracé van 3,5 kilometer in het voorjaar van 1944 aanleggen. Gevangenen van het ‘Luftwaffekommando’ demonteerden met de hand de vliegtuigwrakken. Op het hoogtepunt gingen maandelijks 350 tot 400 wagons met schroot het kamp in en uit. Daarnaast vertrokken vanaf mei 1944 vanuit Kamp Vught vier transporten met gevangenen naar andere kampen. Na de ontruiming van Kamp Vught in september 1944 bleef het spoor nog een korte periode liggen, tot de ontmanteling in juni 1948.

Transporten vanuit Vught
Vanaf het station van Vught vonden vanaf eind januari 1943 tientallen deportaties plaats naar kampen in Duitsland en bezet Polen. Het eerste gevangenentransport vanuit Kamp Vught vertrok op 24 mei 1944, als 650 mannen vanuit Kamp Vught worden gedeporteerd naar kamp Dachau. Op 2 juni 1944 ging een transport met ‘Philips-joden’ op weg naar Auschwitz; dit waren gevangenen die in het Philips-Kommando werkten. Daarnaast waren er in de hectiek rond ‘Dolle Dinsdag’ op 5 en 6 september ontruimingstransporten van 2800, respectievelijk 653 gevangenen naar Sachsenhausen en Ravensbrück. Op 17 september werden de laatste gevangenen vrijgelaten en was het kamp leeg. De gemeente Vught werd bevrijd op 26 en 27 oktober 1944.
Albert Marskamp schreef voor vertrek: “Nog voor wij in het dorpje Vught waren stopte de trein. Vloekende SS’ers schreeuwden dat het verboden was voor familie bestemde briefjes uit de trein te werpen. Bijna iedere gevangene schreef een briefje en wierp dit uit de trein. (…) Woensdagmorgen 6 september 1944, het was op mijn 31ste verjaardag, omstreeks 7 uur, passeerden wij de Nederlands-Duitse grens.”

Reconstructie
De plaatsing van de wagons wordt verzorgd door 101 Geniebataljon uit Wezep. In september 2021 werden de wagons – een schenking van Herinneringscentrum Kamp Westerbork – met een dieplader vanuit Hooghalen naar de Van Brederodekazerne in Vught vervoerd. Het Genie Opleidings- en Trainingscentrum van de Koninklijke Landmacht verzorgde dit transport. In Vught heeft aannemer Hurks de wagons gereconstrueerd. Bij de wagons worden in de loop van 2022 informatiepanelen geplaatst. Het project wordt gerealiseerd dankzij onder meer het Mondriaan Fonds.

Kijk ook bij

Wildbeheereenheid investeert in broedsucces van wilde eend – mét resultaat!

Wildbeheereenheid Broek en Duin (belast met jacht, populatiebeheer en schadebestrijding op 12.500 ha binnen de …