Sophie van Winden in sportschool in film Niet Alles Is Wat Het Lijkt

Amerikaanse prijs voor filmproductie N M Kamp Vught

Schrijver-regisseur Sanne Kortooms (Foto: Jeannette Huisman)

De film ‘Niet Alles Is Wat Het Lijkt’ van schrijver-regisseur Sanne Kortooms is in de prijzen gevallen bij de New York Festivals TV & Film Awards 2021. Kortooms produceerde de film samen met Chiel Christiaans (Format Family) in opdracht van Nationaal Monument Kamp Vught voor de vaste expositie van het vernieuwde museum. Uit honderden inzendingen nomineerde de vakjury de film naast andere producties uit Groot-Brittannië, Hongkong, Rusland en de Verenigde Staten.

Directeur van Nationaal Monument Kamp Vught Jeroen van den Eijnde: “Deze internationale erkenning is een geweldige opsteker voor ons museum en de filmmaakster. Deze prijs onderstreept dat wij op een kwalitatief hoogstaande manier in onze nieuwe presentatie ook de verbinding maken met de actuele betekenis van de geschiedenis van deze plek.”

De interactievefilm wordt getoond in de ‘reflectieruimte’, waar de bezoeker na het zien van de vaste expositie en het authentieke kampterrein vanuit het motto ‘herdenken is nadenken’ uitgedaagd wordt zich te buigen over zijn eigen rol in de maatschappij. Keuzebewustzijn, verantwoordelijkheid en vooroordelen spelen hierbij een grote rol, en dat is precies waar ‘Niet Alles Is Wat Het Lijkt’ over gaat.

Slachtoffer, dader of omstander?
Het zijn drie ogenschijnlijk luchtige en alledaagse situaties: in een sportschool, op straat en in een parkeergarage. Toch hoeft er maar één ding verkeerd geïnterpreteerd te worden en de boel ontvlamt. Sophie van Winden, Nizar El Manouzi en Juda Goslinga rouleren in ‘Niets Alles Is Wat Het Lijkt’ per scène in de rol van slachtoffer, dader en omstander (die er al dan niet voor kiest in te grijpen). Steeds moeten de acteurs de situatie inschatten en keuzes maken en dat geldt óók voor de kijker. Maar hoe makkelijk is het een keus te maken als je de situatie niet kent, baseer je je dan op louter beeldvorming?
“De titel, ‘Niet Alles is Wat Het Lijkt’, dekt eigenlijk heel goed de lading”, zegt Kortooms. “In de meeste gevallen weet je helemaal niet hoe iets écht in elkaar steekt. Het is makkelijk om snel een aanname te doen, maar het is veel moeilijker en tijdrovender te achterhalen of die klopt. Zonde, want daardoor kunnen zaken waarbij alléén op foutieve eerste indrukken gehandeld wordt makkelijk uit de hand lopen. In de film proberen we daarmee te spelen door ná iedere scène óók te laten zien wat eraan voorafging. Want dat kan de hele boel soms nét in een ander daglicht zetten.”

Actueel
Voor acteur Nizar El Manouzi zijn de situaties die in de film geschetst worden zeer herkenbaar. Op straat, maar ook op zijn werk krijgt de acteur en presentator (van ‘Het Klokhuis’) vaak te maken met vooroordelen en dingen die verkeerd geïnterpreteerd worden. “Mensen gaan vaak vanuit een bepaalde veronderstelling het gesprek aan. Maar je weet nooit wat voor consequenties die veronderstellingen kunnen hebben.” Nizar’s favoriete scène is die in een krappe straat waar een auto het verkeer ophoudt. “Ik voelde hoe alleen een toeter iemand helemaal uit zijn plaat kan laten gaan. Soms heb je maar één druppel nodig die de emmer doet overlopen.”

Discrimineren
Ook Sophie van Winden kan zich de opnames nog goed voor de geest halen: “Het was spannend om de scène in de sportschool te spelen. Ik moest daar, gedreven door de sores van mijn personage, een flink discriminerende opmerking maken. Dat staat ver van me af. De psychologie van het personage maakte dat ik het meer kon begrijpen waarom ze dat zei, maar ik vind het zelf nooit een excuus.” Kortooms beaamt Van Windens gevoel. “Het zijn hele sensitieve onderwerpen waar je mee werkt. Je hebt het gevoel op een dun koord te balanceren en je vraagt je steeds af of dingen wel ‘kunnen’. Soms schuurt het enorm en dat is nou precies het doel van de film. Dat de kijker zich in die situatie verplaatst en denkt, hoe zou ik dat doen? Zou ik er wel iets van durven te zeggen als iemand voor mijn neus uitgescholden wordt?”

Vooroordelen zijn van alle tijden
Reflectie op jezelf, het heden en de toekomst, met die gedachte is de ‘reflectieruimte’ (waar naast ‘Niet Alles Is Wat Het Lijkt’ ook filmportretten en korte documentaires te zien zijn) door het herinneringscentrum ontwikkeld. “Ik vind het een heel mooi initiatief van Nationaal Monument Kamp Vught om op deze manier de actualiteit in het museum te brengen”, zegt Van Winden. “Mooi om zo mensen te betrekken en mee te laten denken over dat de vooroordelen van alle tijden zijn en we altijd met een open blik moeten blijven kijken.”

Kijk ook bij

Zwaluw MO13-1 najaarskampioen!

De meiden van MO13-1 van de Vughtse voetbalvereniging Zwaluw VFC zijn afgelopen weekend kampioen geworden …